Powstała komisja ds. wykorzystywania małoletnich. Jakie jeszcze zmiany w kościele?

Powołanie komisji ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele to jedna z najważniejszych decyzji 404. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie. Biskupi zabrali też głos w sprawie lekcji religii w szkołach i zaapelowali o obowiązkowy wybór między religią a etyką. Zapowiedziano nowe programy i podręczniki do religii, które mają wejść w życie od 2027 roku. W komunikacie pojawił się także temat większej współodpowiedzialności wiernych za życie parafii. Biskupi zwrócili również uwagę na potrzebę katechezy parafialnej nie tylko dla dzieci i młodzieży, ale także dla dorosłych.

W Warszawie zakończyło się 404. Zebranie Plenarne Konferencji Episkopatu Polski, które odbywało się od 10 do 12 marca 2026 roku. W obradach uczestniczył także biskup włocławski Krzysztof Wętkowski. W centrum obrad znalazły się sprawy, które mogą budzić największe zainteresowanie opinii publicznej: decyzja o powołaniu Komisji niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce, stanowisko biskupów wobec lekcji religii w szkole i katechezy parafialnej, a także kierunek zmian dotyczących życia parafii.

Jedną z najważniejszych decyzji zebrania było ustanowienie Komisji niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce.

Jak podano w komunikacie, decyzję podjęto po zakończonych konsultacjach z Konferencją Wyższych Przełożonych Zakonów Męskich w Polsce oraz Konferencją Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych w Polsce, a także po zawarciu stosownych porozumień z tymi gremiami.

Komisji nadano kościelną publiczną osobowość prawną. Przyjęto również zasady jej działania oraz statut. Jak zapisano w komunikacie, otworzyło to drogę prawną do powołania przewodniczącego komisji i rozpoczęcia dalszych procedur.

Na obecnym etapie biskupi poinformowali więc o formalnym utworzeniu ram prawnych dla działania komisji. W komunikacie nie podano jeszcze nazwiska przewodniczącego ani terminu rozpoczęcia prac.

Biskupi odnieśli się także do zmian dotyczących lekcji religii w szkole. W komunikacie napisano, że z dużą uwagą monitorują zmiany wprowadzone – jak ocenili – z naruszeniem prawa.

Zaapelowali o wprowadzenie obligatoryjnego wyboru pomiędzy lekcją religii a etyką. Oznacza to, że według stanowiska Episkopatu uczeń powinien wybierać jeden z tych dwóch przedmiotów.

Przyjęto również wiadomość o zatwierdzeniu przez Komisję Wychowania Katolickiego programu nauczania religii w szkole, przygotowanego według zmienionej podstawy programowej. Nowe programy i podręczniki mają wejść w życie od 1 września 2027 roku.

W komunikacie znalazła się także ocena dotycząca możliwego wprowadzenia obowiązkowej edukacji zdrowotnej. Biskupi napisali, że budzi to ich poważny niepokój. Zaznaczyli, że ze względu na niektóre treści dotyczące przekonań światopoglądowych i religijnych oraz zasad etycznych i moralnych, decyzja w tej sprawie powinna należeć do rodziców.

Biskupi podkreślili konieczność prowadzenia katechezy parafialnej obejmującej nie tylko dzieci i młodzież, ale także dorosłych.

Z samego komunikatu nie wynika szczegółowo, jakie konkretne formy miałaby przyjąć taka katecheza. Wiadomo natomiast, że biskupi wskazują na potrzebę nauczania i formacji religijnej prowadzonej w parafii nie tylko dla uczniów, ale również dla osób dorosłych. To oznacza, że w ich ocenie przekazywanie wiedzy religijnej i formacja wiary nie powinny kończyć się na szkolnych lekcjach religii ani na przygotowaniu dzieci do sakramentów.

Tematem przewodnim zebrania była parafia rozumiana nie tylko jako jednostka administracyjna Kościoła, ale przede wszystkim jako wspólnota człowieka z Bogiem i ludzi między sobą.

Biskupi wskazali, że parafia powinna opierać się na kilku ważnych obszarach: inicjacji chrześcijańskiej, liturgii i modlitwie, głoszeniu Słowa Bożego, katechezie parafialnej, braterstwie, działalności charytatywnej oraz zarządzaniu parafią w sposób synodalny, czyli oparty na współodpowiedzialności.

W komunikacie zaznaczono także konieczność stałej formacji do dzielenia odpowiedzialności za parafię oraz potrzebę optymalizacji działania struktur synodalnych, zwłaszcza parafialnych rad duszpasterskich i ekonomicznych.

Oznacza to, że biskupi zwrócili uwagę na większe włączenie wiernych świeckich w życie parafii i na sprawniejsze funkcjonowanie organów, które mają wspierać proboszcza w sprawach duszpasterskich i organizacyjnych. W komunikacie nie rozwinięto jednak szczegółowo, jakie konkretne zmiany miałyby zostać wprowadzone w każdej parafii.

Podczas zebrania zatwierdzono hasło nowego programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce na rok 2026/2027. Będzie ono brzmiało: „Parafia wspólnotą misyjną”.

Jak wskazano, program ma służyć odnowie parafii w duchu synodalnym i misyjnym, zgodnie z wytycznymi dokumentu końcowego Synodu o synodalności.

Biskupi zdecydowali także o otwarciu w Akademii Katolickiej w Warszawie Studium przygotowującego do posługi uwalniania duchowego.

Studium ma trwać trzy semestry i będzie skierowane wyłącznie do prezbiterów, którzy otrzymają rekomendację własnego ordynariusza. Program ma obejmować zarówno wykłady, jak i warsztaty praktyczne z zakresu teologii, filozofii, prawa kanonicznego, psychologii i psychiatrii. Działalność studium ma rozpocząć się od nowego roku akademickiego.

W związku z napiętą sytuacją międzynarodową, szczególnie wojną w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie, biskupi zaapelowali – jak zapisano – w łączności z papieżem Leonem XIV, o nieustawanie w modlitwie o pokój na świecie.

Zaapelowali również o wszechstronną pomoc dla osób najbardziej dotkniętych skutkami działań zbrojnych. Jednocześnie podziękowali wiernym za ofiarność i wsparcie przekazywane za pośrednictwem Caritas Polska, Caritas diecezjalnych oraz innych organizacji charytatywnych Kościoła.

W komunikacie znalazły się też słowa wdzięczności wobec wszystkich, którzy dbają o bezpieczeństwo Polski. Biskupi zaapelowali zarazem o podejmowanie działań służących przezwyciężaniu podziałów i uspokojeniu napięć społecznych.

11 marca biskupi sprawowali Mszę Świętą w Bazylice Świętego Krzyża w Warszawie. Okazją była 400. rocznica założenia Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo oraz 400-lecie istnienia tamtejszej parafii.

W komunikacie przypomniano również, że 13 kwietnia 2026 roku przypadnie 40. rocznica odwiedzin św. Jana Pawła II w rzymskiej synagodze. Z tej okazji Konferencja Episkopatu Polski skierowała do wiernych list o relacji Kościoła katolickiego do Żydów i judaizmu.

1. Zebranie Plenarne KEP odbyło się w Warszawie od 10 do 12 marca 2026 roku.

   Reklama

Biskupi zdecydowali o ustanowieniu Komisji niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce.

Komisja otrzymała kościelną publiczną osobowość prawną, a przyjęte dokumenty otworzyły drogę do powołania jej przewodniczącego.

Episkopat zaapelował o obligatoryjny wybór między religią a etyką w szkole.

Nowe programy i podręczniki do religii mają wejść w życie od 1 września 2027 roku.

Biskupi podkreślili potrzebę katechezy parafialnej także dla dorosłych.

W komunikacie zwrócono też uwagę na konieczność dzielenia odpowiedzialności za parafię i lepszego działania parafialnych rad duszpasterskich oraz ekonomicznych.

W Akademii Katolickiej w Warszawie ma ruszyć studium przygotowujące do posługi uwalniania duchowego.

Czy powołanie komisji ekspertów to w Twojej ocenie decyzja, na którą wierni i opinia publiczna czekali od dawna? Jak oceniasz pomysł obowiązkowego wyboru między religią a etyką? Czy parafia w Twojej miejscowości rzeczywiście działa jako wspólnota, w której świeccy mają realny wpływ na jej życie?

Oto pełny tekst komunikatu:

Komunikat z 404. Zebrania Plenarnego Konferencji Episkopatu Polski

W dniach od 10 do 12 marca 2026 roku odbyło się w Warszawie, pod przewodnictwem abp. Tadeusza Wojdy SAC, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski, 404. Zebranie Plenarne Konferencji Episkopatu Polski. W spotkaniu wzięli udział abp John Joseph Kennedy, sekretarz Dykasterii Nauki Wiary, abp Antonio Guido Filipazzi, nuncjusz apostolski w Polsce oraz zaproszeni przedstawiciele różnych episkopatów Europy.

1. Tematem przewodnim Zebrania była parafia rozumiana nie tylko jako jednostka administracyjna Kościoła, ale przede wszystkim jako wspólnota człowieka z Bogiem i ludzi między sobą. Rodzi się ona z głoszonego kerygmatu, wyraża w celebracji i realizuje w codziennym życiu jej członków. Jest wspólnotą uświęcenia i braterstwa, otwartą, służebną i nastawioną na misję. Szukając rozwiązań dla aktualnych wyzwań, biskupi skoncentrowali się na kluczowych obszarach funkcjonowania parafii: inicjacji chrześcijańskiej i wymiarze liturgiczno-modlitewnym, Słowie Bożym i katechezie parafialnej, braterstwie i diakonii miłości oraz zarządzaniu parafią na sposób synodalny. Biskupi wskazali m.in. na potrzebę zmiany mentalności duchowieństwa i wiernych, która umożliwi skuteczne działanie instytucjonalne i wspólnotowe parafii, a także konieczność stałej formacji do dzielenia odpowiedzialności za parafię oraz potrzebę optymalizacji działania struktur synodalnych, zwłaszcza parafialnych rad duszpasterskich i ekonomicznych. Swoimi doświadczeniami w tych tematach podzielili się również zaproszeni goście z zagranicy.

2. Biskupi zatwierdzili hasło nowego programu duszpasterskiego Kościoła w Polsce na rok 2026/2027, które brzmi: „Parafia wspólnotą misyjną”. Zgodnie z wytycznymi dokumentu końcowego Synodu o synodalności, program ma służyć odnowie parafii w kluczu synodalnym i misyjnym.

3. Biskupi z wielką uwagą monitorują zmiany dotyczące lekcji religii w szkole wprowadzone z naruszeniem prawa. W trosce o wychowanie młodego człowieka apelują o wprowadzenie obligatoryjnego wyboru pomiędzy lekcją religii a etyką. Przyjęto wiadomość o zatwierdzeniu przez Komisję Wychowania Katolickiego programu nauczania religii w szkole przygotowanego według zmienionej podstawy programowej. Nowe programy i podręczniki będą wprowadzane w życie od 1 września 2027 roku. Biskupi podkreślili konieczność prowadzenia katechezy parafialnej obejmującej nie tylko dzieci i młodzież, ale także dorosłych. Poważny niepokój budzą pojawiające się informacje o możliwości wprowadzenia obowiązkowej edukacji zdrowotnej. Biskupi przypominają, że tego rodzaju edukacja, ze względu na niektóre treści dotykające przekonań światopoglądowych i religijnych oraz zasad etycznych i moralnych, powinna być pozostawiona decyzji rodziców.

4. Po zakończonych konsultacjach z Konferencją Wyższych Przełożonych Zakonów Męskich w Polsce oraz Konferencją Wyższych Przełożonych Żeńskich Zgromadzeń Zakonnych w Polsce i zawarciu stosownych porozumień z tymi gremiami, biskupi podjęli decyzję o ustanowieniu Komisji niezależnych ekspertów do zbadania zjawiska wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele katolickim w Polsce oraz nadaniu jej kościelnej publicznej osobowości prawnej. Przyjęte zostały zasady jej działania oraz statut. Dokumenty te otwarły drogę prawną do powołania przewodniczącego Komisji i podjęcia dalszych procedur.

5. Biskupi podjęli decyzję o otwarciu w Akademii Katolickiej w Warszawie Studium przygotowującego do posługi uwalniania duchowego. Trwające 3 semestry studium będzie ofertą skierowaną wyłącznie do prezbiterów, którzy otrzymają rekomendację własnego ordynariusza. Program studium składać się będzie zarówno z wykładów, jak i warsztatów praktycznych obejmujących wiedzę z zakresu teologii, filozofii, prawa kanonicznego, psychologii i psychiatrii. Studium rozpocznie działalność od nowego roku akademickiego.

6. Wobec napiętej i skomplikowanej sytuacji międzynarodowej, a zwłaszcza wojny w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie, biskupi – w łączności z papieżem Leonem XIV – apelują o nieustawanie w modlitwie o pokój na świecie, a także o wszechstronną pomoc tym, którzy w konsekwencji działań zbrojnych najbardziej jej potrzebują. Jednocześnie dziękują za ofiarność i wszelką pomoc, której wierni w naszym kraju udzielili potrzebującym za pośrednictwem Caritas Polska, Caritas diecezjalnych oraz innych organizacji charytatywnych Kościoła. Wyrażając wdzięczność wszystkim, którzy dbają o bezpieczeństwo naszej Ojczyzny, biskupi jednocześnie apelują, by kierując się troską o dobro wspólne podejmować wysiłki służące przezwyciężaniu podziałów i uspokojeniu napięć społecznych w naszym kraju, co jest podstawą zachowania pokoju i bezpieczeństwa narodowego.

7. 13 kwietnia br. będziemy przeżywać 40. rocznicę odwiedzin św. Jana Pawła II w rzymskiej synagodze. Z tej okazji Konferencja Episkopatu Polski skierowała do wiernych list o relacji Kościoła katolickiego do Żydów i judaizmu.

Celebrując Mszę Świętą w Bazylice Świętego Krzyża w Warszawie, w 400. rocznicę założenia Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo oraz 400-lecie istnienia tamtejszej parafii, biskupi polecali Bogu wszystkie sprawy Kościoła i Ojczyzny a rodakom w kraju i na emigracji udzielili pasterskiego błogosławieństwa.

Podpisali pasterze Kościoła katolickiego w Polsce obecni na 404. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski.

Warszawa, 12 marca 2026 roku